"Anh ấy là Modrić của Trung Quốc!"
Đó là đánh giá của huấn luyện viên trưởng đội bóng nam Asiad Trung Quốc Antonio dành cho đội trưởng, Ngô Hi 37 tuổi.
Thực ra ban đầu, Antonio từng do dự về việc dùng cầu thủ quá tuổi. Nhưng để bảo đảm thoát nhóm tử thần, thực hiện mục tiêu "giữ top 8, vào top 4", người Tây Ban Nha vẫn quyết định dùng suất quá tuổi, và đưa cành ô liu cho Ngô Hi, người đã 968 ngày không ra sân cho đội tuyển.
Điều Antonio không ngờ tới, quyết định này lại trở thành nước cờ then chốt giúp đội Trung Quốc thoát nhóm tử thần.
Ở trận mở màn Asiad gặp Triều Tiên, đội Trung Quốc một thời gian không tìm được cảm giác đá bóng. Bàn mở tỷ số của Triều Tiên càng làm bầu không khí trên sân thêm căng.
Giây phút giằng co, "tiểu tướng" Ngô Hi đứng ra. Trước hết anh kiến tạo để Trương Ngọc Ninh đánh đầu ghi bàn; sau đó nhận đường chuyền của Trương Ngọc Ninh, một cú lob bất ngờ thành bàn. 2-1, đội Trung Quốc lội ngược dòng, có trận mở màn Asiad.
Hành trình Asiad lần thứ hai sau 16 năm, Ngô Hi cùng một nhóm đàn em trẻ hơn mình hơn chục tuổi cùng giành một tấm đồng quý. Từ vòng bảng đến vòng loại trực tiếp rồi trận tranh hạng ba, Ngô Hi trận nào cũng đá chính, có bàn, có kiến tạo, có phòng ngự, trở thành mắt xích quan trọng xâu chuỗi hai đầu công thủ của đội Trung Quốc.
Ngoài ra, sức mạnh tinh thần của Ngô Hi cũng làm đội này thêm sắc. Trận gặp Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, những động tác thô bạo quá đà của đối thủ khiến đội Trung Quốc rất tức giận, nhưng mỗi khi xung đột bùng lên, luôn thấy đội trưởng Ngô Hi dùng thân mình chắn đồng đội, dùng kinh nghiệm trấn an đàn em trẻ.
Sau bao sóng gió qua các thời đại truyền thông khác nhau, người "liều mạng" của đội tuyển năm xưa dường như chưa từng rời đi...
Ngày 10 tháng 11 năm 2010, Sân vận động Thiên Hà, Quảng Châu.
Một đám cổ động viên u ám hô khẩu hiệu cổ vũ. Còn u ám hơn tiếng hô là trận đấu đang diễn ra trên sân.
Đó là trận bóng đá nam Asiad Quảng Châu 2010, đội Trung Quốc gặp Kyrgyzstan.
Người ta lúc ấy phổ biến cho rằng, dù bóng đá Trung Quốc và đội tuyển nam không đáng tin, đá Kyrgyzstan vẫn còn dư sức. Dù sao trận vòng bảng trước, "đội yếu Trung Á" này thậm chí còn thua một "đội yếu Đông Nam Á" khác: Malaysia.
Nhưng từ phút thứ 5, "đội yếu" dùng một bàn thắng làm rối mọi phỏng đoán. Sau đó đội Trung Quốc dồn công đối thủ, nhưng cũng chỉ đến phút 83 mới có Lữ Văn Quân ghi bàn gỡ.
Thời gian trôi từng phút từng giây, bi kịch chủ nhà bị loại ngay từ vòng bảng sắp diễn ra trước mắt.
Giai đoạn đếm giây, Ngô Hi lúc ấy đá hậu vệ phải trên sân bất ngờ lao lên hàng công, cầm bóng trước vòng cấm rồi một cú sút. Bóng bay theo đường rất hiểm vào góc chết khung thành!
"Cú kết liễu!"
Sau bàn thắng, Ngô Hi vừa chạy về phía Vương Đại Lôi đang ngồi trên ghế dự bị, vừa đặt ngón trỏ trước miệng, ra hiệu im lặng.
Vòng bảng lượt đầu gặp Nhật Bản, đội Trung Quốc thua đậm 0-3, trong đó bàn thua thứ hai liên quan trực tiếp đến sai lầm của Vương Đại Lôi. Sau trận, cổ động viên và cư dân mạng trên nền tảng mạng xã hội vừa nổi lên đồng loạt công kích Vương Đại Lôi. Đại Lôi trẻ không nhịn được đã đáp lại:
"Lũ chó má vô dụng!"
Ngô Hi đang dùng cách của mình để cho người anh em thân Vương Đại Lôi một chút hỗ trợ trong khả năng.
Đây có lẽ là lần đầu tiên "bạo lực mạng" và "phản bạo lực mạng" giữa cổ động viên và các tuyển thủ sau khi bước vào thời đại mạng xã hội. Nhưng cách xử lý trong đội Olympic quốc gia lúc ấy lại mang hơi hướng xã hội tiền hiện đại: Ngô Hi bị đội thông báo phê bình, còn đương sự Vương Đại Lôi thì bị huấn luyện viên trưởng Olympic khi ấy là Tôn Vệ đưa cùng dự họp báo, trước truyền thông và ống kính xin lỗi đông đảo cổ động viên:
"Phát ngôn non nớt, vô trách nhiệm của tôi đã ảnh hưởng hình ảnh đoàn Trung Quốc, hình ảnh thể thao Trung Quốc!"
Nhưng lời xin lỗi của Vương Đại Lôi và việc Ngô Hi bị phê bình rất nhanh bị một làn nước bọt khác nhấn chìm.
Năm ngày sau, ở vòng 16 đội, đội Trung Quốc thua đậm Hàn Quốc 0-3. Chủ nhà nhục nhã bị loại. Sân Thiên Hà hô hết đợt này đến đợt khác tiếng "giải tán". Sau trận, gần như mọi tờ báo đều dùng một cụm từ để gọi đội này:
"Đội Olympic quốc gia tệ nhất lịch sử."
Thực ra, khi đội mang chữ quốc gia lứa 89 này vừa được thành lập, huấn luyện viên trưởng khi ấy Lưu Xuân Minh còn rất lạc quan. Ông nói diện chọn cầu thủ lứa này rất rộng:
"Ở Giải siêu hạng và Hạng nhất, mỗi giải đăng ký 101 người, Hạng nhì đăng ký 131 người, còn Đại hội thể thao toàn quốc lứa tuổi này có 700 vận động viên."
Nhưng sự lạc quan của Lưu Xuân Minh rất nhanh bị tát thẳng mặt. Đội mang chữ quốc gia lứa này gần như sa lầy ở đủ loại giải: hòa Thái Lan, thua Việt Nam, vuột suất World Cup trẻ... Lưu Xuân Minh bị Vi Địch cách chức trong nhục nhã. Trợ lý Tôn Vệ tạm nhận đội dự Asiad Quảng Châu, cuối cùng đội chiếc mũ "tệ nhất lịch sử" lên lứa tuổi này.
Chiếc mũ "tệ nhất" này đội quá sớm.
Kỳ thực, sự lạc quan của Lưu Xuân Minh không phải không có lý. Sự thật chứng minh, kho nhân tài bóng đá Trung Quốc ở lứa 89 đã đón một đợt bùng nổ nhỏ.
Năm ấy, khi Từ Căn Bảo quyết định rút lui giang hồ, lên đảo Sùng Minh lập căn cứ, ông từng thốt lên:
"Trời giúp, lứa 89 đến 90 nhiều mầm non tốt lắm!"
Trong lúc Căn Bảo dồn tâm ở Sùng Minh, các vùng phía sau mảnh đất bóng đá chuyên nghiệp khác cũng đào nhân tài đến cùng. Phía bắc có căn cứ bóng đá Sơn Đông Lỗ Năng, phía nam có Quảng Châu Nhật Chi Tuyền, phía tây có Tân Cương Thể thái, còn Bắc Kinh, Cát Lâm, Tứ Xuyên, Giang Tô, Chiết Giang...
Một tờ báo lúc ấy cảm thán:
"Lứa cầu thủ này dư sức lập bốn đến năm đội đúng tuổi, có trình độ trên cả đội trẻ quốc gia hiện tại."
Chỉ tiếc, nền tảng dày đến vậy lại không được đầu tư xứng đáng, vì trên dưới liên đoàn lúc ấy đang bận một việc:
"Đánh cược lớn vào Olympic 2008."
Để bóng đá Trung Quốc vùng lên một phen ở Olympic ngay trước cửa nhà, người đứng đầu liên đoàn khi ấy Tạ Á Long đổ vài chục triệu tệ kinh phí vào đội Olympic lứa 85, khiến kinh phí của đội mang chữ quốc gia lứa 89 — lúc ấy còn là đội trẻ — bị co lại nghiêm trọng. Sau khi bị loại ở giải trẻ châu Á, một quan chức trong đội đau xót nói:
"Ai thực sự quan tâm đến chúng tôi?"
Trong bối cảnh thời đại ấy, Ngô Hi là trụ cột lứa 89, lúc mới ra mắt chẳng có mấy sự chú ý, đến mức khi chuyển từ đội Hà Bắc hạng nhì sang Thân Hoa, báo chí Thượng Hải còn phải viết bài riêng giới thiệu với cổ động viên:
"Ngô Hi là ai?"
Đương nhiên, kiểu giới thiệu ấy rõ ràng là thừa, vì Ngô Hi chỉ mất vài trận đã chinh phục lão soái Blažević và cổ động viên Thân Hoa. Liều, toàn năng, hiệu quả: một nhân vật kiểu người kế thừa Trịnh Trí đã hiện ra. Sau ba mùa, Thân Hoa bán Ngô Hi cho Giang Tô Thuấn Thiên. Phí chuyển nhượng cấp chục triệu khiến Chu Tuấn vui như nở hoa.
Đương nhiên, thứ thực sự khiến Ngô Hi nổi danh chấn động vẫn là Asian Cup Australia 2015.
Ở vòng bảng Asian Cup năm ấy, bóng đá nam Trung Quốc đụng độ Uzbekistan có thực lực mạnh. Hiệp một, Uzbekistan lợi dụng một sai lầm của bóng đá nam Trung Quốc để ghi một bàn. Giây phút then chốt, Ngô Hi đứng ra.
Phút 55, Vũ Lỗi đánh đầu chuyển hướng, Cáo Lâm lưng hướng khung thành dùng mu ngoài đệm bóng ra sau lưng, Ngô Hi bám theo, nghiêng người sút tung lưới.
Bàn gỡ then chốt này giúp đội Trung Quốc thổi hồi kèn lội ngược dòng.
Lần này, Ngô Hi không ra hiệu im lặng, mà vừa chạy vừa đặt hai tay bên tai, như đang lắng nghe tiếng reo của cả sân.
Cuối cùng, bóng đá nam Trung Quốc trong tình thế không được đánh giá cao, với một mạch ba trận thắng vòng bảng, đã thoát khỏi cái gọi là "nhóm tử thần" của Asian Cup.
Năm 2013, vì bóng đá nam Trung Quốc thua đội trẻ Thái Lan với tỷ số nhục nhã 1-5, phía đội tuyển theo cách bất lực, nhưng cũng khá hợp tư duy mạng xã hội, đã đăng trên Weibo chính thức ba chữ nổi tiếng:
"Xin lỗi."
Sau trận Asian Cup này, rất nhiều cổ động viên kéo đến dưới bài Weibo "Xin lỗi" năm ấy, lần lượt trả lời: "Không sao!" Công thần lội ngược dòng Ngô Hi cũng xứng đáng trở thành người được cổ động viên ca ngợi.
Đây là khoảnh khắc hòa hợp hiếm hoi giữa bóng đá nam Trung Quốc với cổ động viên và truyền thông trong thời đại mạng xã hội.
Chu kỳ World Cup Qatar, thế giới đi từ thời đại mạng xã hội sang thời đại video ngắn.
Cách lan truyền thông tin từ khoảnh khắc đóng băng của thời hình và chữ, thành những khoảnh khắc đóng băng ghép từ video vài giây. Nhiều động tác nhỏ nhặt, trước những khung hình lặp đi lặp lại, thường bị người ta đọc ra hàm nghĩa vô hạn.
Mùng Một Tết năm 2022, lúc cả nước vui Xuân, bóng đá nam Trung Quốc thua Việt Nam 1-3 tại Hà Nội.
Tỷ số đầy sức va đập, cầu thủ Việt Nam ăn mừng không kiêng nể, vẻ thất vọng cô đơn của cầu thủ Trung Quốc, qua ống kính truyền hình trở về với cổ động viên Trung Quốc vốn không hề chuẩn bị.
Một cơn bão ập xuống.
Cổ động viên giận dữ và các tài khoản câu view nhân cơ hội ăn traffic dốc toàn lực, vắt kiệt từng chi tiết trận đấu. Đột nhiên, họ phát hiện trước bàn thua đầu tiên của đội tuyển, đường tạt của cầu thủ Việt Nam thuận đến vậy, hóa ra là vì Ngô Hi đang phòng ngự đã "né bóng"!
Ngay sau đó, lại có người phát hiện Ngô Hi né bóng ấy, trong một video nào đó, nói mình ngày nào cũng ăn hải sâm...
Trong một khoảnh khắc, người anh hùng cú kết liễu của đội tuyển năm xưa, mãnh tướng từng gãy sống mũi vì đội Trung Quốc, trở thành "anh hải sâm" né bóng.
Dù trong cơn bão này có không ít báo và người làm báo đứng ra lên tiếng cho Ngô Hi, sóng thần do hiệu ứng cánh bướm đã không thể chặn. Truyền thông chính thống thậm chí khi quảng bá những hình ảnh hay của Giải siêu Giang Tô đã đem pha tranh chấp của cầu thủ giải ấy đối chiếu với khoảnh khắc của Ngô Hi, để bóng gió đội tuyển.
Nhưng người làm video ấy quên mất: chữ Tô trong Giải siêu Tô là chữ Tô của Giang Tô. Mà Giang Tô chính là nơi Ngô Hi gắn bó tám năm, và đã liều mình giành một chức vô địch siêu hạng.
Đến nay, khi nhớ lại cơn sóng ấy, Ngô Hi vẫn thấy bất lực và đau lòng:
"Không thể hiểu nổi..."
Nhưng anh không biện hộ gì cho mình, mà lặng lẽ tiêu hóa tất cả.
"Thế thì làm sao đây? Tôi cũng không thể ngày nào cũng nghĩ chuyện này. Tôi còn những trận sau, còn cuộc sống phía trước."
"Làm sao ở buổi tập sau, trận sau làm tốt hơn, mới là điều tôi nên nghĩ tới."
Những người tham gia bạo lực mạng không biết, đằng sau trận thua Việt Nam 1-3 ấy là bóng đá Trung Quốc đi từ "thế hệ bạch kim siêu" và "thế hệ vàng" từng dự World Cup trẻ và Olympic, thành "thế hệ tệ nhất" lứa 89 chỉ tới tứ kết giải trẻ châu Á, cuối cùng thành "thế hệ tuyệt vọng" thậm chí không vào được vòng chính giải thiếu niên châu Á và giải trẻ châu Á.
Tháng 4 năm 2013, Trương Hải Đào vâng lệnh liên đoàn lập đội thiếu niên quốc gia lứa 1998. Một sổ đăng ký của Liên đoàn bóng đá Trung Quốc cho thấy, cả nước lứa tuổi này đăng ký tổng cộng: "218 người."
Năm 2024, sau Asian Cup, Ngô Hi hoàn toàn lùi khỏi đội tuyển. Dù anh vẫn có thể trên sân giải gửi số liệu 28 trận, 9 bàn, 5 kiến tạo, dù anh vẫn có thể nhận Quả bóng vàng Trung Quốc.
Nhưng anh vẫn từ chối cành ô liu của huấn luyện viên trưởng đội tuyển khi ấy, Ivanković.
Cho đến lần này, đội Asiad do Antonio dẫn dắt gửi lời mời tới Ngô Hi. Lão tướng 37 tuổi cuối cùng cũng gật đầu. Vì anh biết, lứa trẻ này của bóng đá Trung Quốc khác.
Từ việc trở lại tứ kết giải trẻ châu Á, đến á quân Cúp châu Á U23, rồi huy chương đồng Asiad sau 28 năm. Đám thanh niên này đang dùng ánh sáng của mình để đổi lấy bình minh của bóng đá Trung Quốc.
Còn Ngô Hi, người đã cùng bóng đá Trung Quốc đi qua mùa đông, cuối cùng cũng một lần nữa trên sân đội mang chữ quốc gia thực hiện câu anh đã hứa với cha mẹ khi còn nhỏ, lúc chọn đá bóng:
"Đã chọn đá bóng, tôi sẽ dốc toàn lực!"
Có lẽ đây là lần cuối Ngô Hi 37 tuổi ra trận vì tổ quốc, và tấm huy chương nặng này sẽ là huân chương chói nhất sự nghiệp tuyển thủ của anh.
Cập nhật lúc 2026-10-03 19:15