Triệu Gia Câu, nhà vô địch người Trung Quốc đầu tiên của Tor des Géants, trả lời phỏng vấn của phóng viên báo này, cũng là tay chạy Trung Quốc đầu tiên hoàn thành giải đấu này
"Anh shipper đồ ăn" chạy ra đường đua cuộc đời của chính mình
Ngày 2 tháng 10, tại giải thử thách chạy vượt chướng ngại vật năm môn phối hợp hiện đại dành cho thanh thiếu niên toàn quốc chặng Bắc Kinh, Triệu Gia Câu cùng các thiếu niên khu vực Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc xuất phát, thắp lửa đam mê thể thao cho các em.
Ngay tháng trước, tay chạy Trung Quốc Triệu Gia Câu đã làm mới một kỷ lục lịch sử. Rạng sáng ngày 16 tháng 9 theo giờ địa phương Italy, Triệu Gia Câu chạy qua con phố dài ở Courmayeur, là người đầu tiên trong hàng nghìn vận động viên về đích giải chạy địa hình Tor des Géants 330, trở thành nhà vô địch quốc tịch Trung Quốc đầu tiên kể từ khi giải được tổ chức, đồng thời phá kỷ lục đường chạy với thành tích 65 giờ 55 phút 22 giây.
Từ anh shipper đồ ăn đến nhà vô địch chạy địa hình đẳng cấp thế giới, Triệu Gia Câu đã chạy ra đường đua cuộc đời của mình như thế nào?
Phá kỷ lục đường chạy
Tor des Géants 330 là một trong những giải chạy siêu địa hình khó nhất thế giới, đường chạy xuyên qua và vòng quanh dãy núi Alps, tổng chiều dài khoảng 336 km, tổng độ cao leo tích lũy 24.000 m, theo chiều ngang tương đương chạy 8 cuộc marathon toàn phần, theo chiều dọc gần bằng độ cao của 3 ngọn Everest. Khí hậu tương phản cực kỳ gay gắt, đoạn đường ở độ cao lớn có thể gặp băng tuyết, còn thung lũng ở độ cao thấp thì oi bức nắng gắt. Thời gian đóng cổng 150 giờ đồng nghĩa với việc vận động viên phải vượt qua nhịp sinh lý bình thường, liên tục vượt những đèo núi cao trong sự luân phiên ngày đêm không ngủ không nghỉ. Tỷ lệ hoàn thành của giải chưa tới 60%, tay chạy Trung Quốc cũng chưa từng lọt vào top 3.
Tháng 9 năm ngoái, Triệu Gia Câu từng tham gia Tor des Géants một lần. Do thiếu kinh nghiệm, kiệt sức, anh đã chọn bỏ cuộc tại điểm thay đồ ở km 203,8, quyết tâm năm sau thi đấu lại.
Về nước, anh chạy nhiều giải địa hình 168 km và 100 km, lấy thi đấu để luyện tập. Tháng 7 năm 2026, ở giải siêu địa hình Sùng Lễ 168, anh vô địch và phá kỷ lục với thành tích 19 giờ 01 phút 32 giây, trở thành "tứ quán vương" của Sùng Lễ 168. Hai tháng trước giải Tor des Géants năm nay, anh và vợ đến thung lũng Aosta của Italy từ sớm, ở gần km 237 của đường chạy. Anh "giẫm đi giẫm lại" đường chạy nhiều lần, chạy theo nhịp độ thi đấu, "như vậy, kể cả lúc đau đớn nhất trong cuộc đua, không cần ngẩng đầu cũng biết phía trước còn bao xa, chỗ nào có nước, chỗ nào có thể nghỉ một chút".
10 giờ sáng ngày 13 tháng 9, cuộc đua bắt đầu. Triệu Gia Câu dẫn đầu suốt chặng. Đến điểm thay đồ km 203,8, nơi năm ngoái anh bỏ cuộc, anh dừng lại nghỉ 50 phút. Tay chạy Thụy Sĩ Jonathan Schindler vào nhanh ra nhanh, vượt lên lúc anh đang nghỉ. Ở km 241, anh vượt lại Schindler. Nhưng đến km 290, anh chạy nhầm đường, Schindler lại đuổi kịp, lúc gần nhất hai người chỉ cách nhau năm sáu phút. Đó là một đoạn đường lên núi, Triệu Gia Câu ép mình chạy lên. "Tôi phải cho anh ta thấy tôi vẫn còn chạy được." Á quân là "đá mài dao" của nhà vô địch, khiến nhà vô địch trở nên mạnh mẽ hơn.
Ở nửa sau chặng đua, Triệu Gia Câu "cơ bắp đau nhức, lòng bàn chân rất đau". Đêm cuối cùng của cuộc đua, anh buồn ngủ không chịu nổi, tầm nhìn mờ đi, chỉ có thể không ngừng tự nhắc mình giữ tỉnh táo, chú ý dưới chân. "Trong đầu có một cái tôi khác không ngừng nhắc nhở mình phải chuyên tâm nhìn đường, ăn uống kịp thời, nếu không rất có thể sẽ không trụ được đến cuối cùng." Anh nhớ lại.
Lúc lao qua vạch đích, "mệt quá, chẳng nghĩ gì cả, chỉ muốn tìm một chỗ để nghỉ ngơi". Sau khi Triệu Gia Câu ngủ dậy, sự mệt mỏi và đau nhức của cơ thể dịu bớt, anh mới thật sự cảm nhận được niềm vui chiến thắng.
Nỗ lực theo đuổi ước mơ
Từ anh shipper đồ ăn đến nhà vô địch thế giới, trải nghiệm của Triệu Gia Câu có thể gọi là một cú lội ngược dòng. Năm 1995, Triệu Gia Câu sinh ra ở Quý Châu, lớn lên ở Phượng Hoàng, Hồ Nam, từng bôn ba nhiều nơi làm bảo vệ, phụ bếp, bốc vác, shipper đồ ăn. Năm 2014, Triệu Gia Câu biết đến "marathon" từ một tấm biển quảng cáo bên đường, và qua marathon mà biết đến chạy địa hình, rồi từ đó bắt đầu con đường chạy bộ này. Chàng trai trẻ giao đồ ăn ở Quang Cốc, Vũ Hán, Hồ Bắc bắt đầu tự mày mò. Không có máy chạy bộ, không có phòng tập sức mạnh, không có giáo án tập luyện chuyên nghiệp, những con đường, cầu vượt, cầu thang và ngõ hẻm trong thành phố chính là sân tập của anh.
"Khi làm shipper giao đồ ăn cho người khác, trong lòng tôi luôn hướng tới một ngày nào đó mình có thể trở thành nhà vô địch. Làm bất cứ công việc gì, tôi cũng đều dụng tâm hơn người khác, làm nhiều hơn, rèn luyện sức mạnh cơ thể tốt hơn một chút, bê nặng hơn người khác một chút, đi xa hơn người khác một chút." Triệu Gia Câu nói.
Năm 2017, Triệu Gia Câu nghỉ việc, dưới sự dẫn dắt của người bạn chạy Lương Tinh, anh bắt đầu chạy địa hình chuyên nghiệp toàn thời gian. Năm 2018, một thương hiệu thể thao trong nước đang tuyển chọn các tay chạy địa hình trẻ để ký hợp đồng. Lương Tinh sắp xếp dữ liệu tập luyện và video thi đấu của Triệu Gia Câu rồi gửi đi. Chính lần tiến cử này đã giúp Triệu Gia Câu có được bản hợp đồng vận động viên chính thức đầu tiên. Vô địch giải chạy địa hình 100 km, vô địch giải siêu cấp Spartan Race, á quân giải cực hạn Bát Bách Lưu Sa, vô địch giải siêu địa hình Sùng Lễ 168... Chàng trai trẻ từng giao đồ ăn để nuôi sống bản thân đã vì ước mơ mà chạy ra đường đua cuộc đời của chính mình. Ngày 22 tháng 4 năm 2023, Triệu Gia Câu giành chức vô địch nam cự ly 100 dặm giải siêu địa hình vòng quanh núi Phú Sĩ. Trước cuộc đua anh nói: "Tôi đến đây là để bù đắp nỗi tiếc nuối của Lương Tinh khi không thể vô địch năm 2019." Anh đã làm được.
Tin vào sức mạnh ý chí
Suốt chặng Tor des Géants gần như không ngủ, vì sao vẫn có thể duy trì cường độ cao, nhịp độ nhanh? "Tôi chỉ nghĩ đến những điều khiến mình mạnh hơn: nếu không ngủ thì liệu có thể vượt qua bản thân thêm một lần nữa không? Chứ không nghĩ rằng nếu không ngủ thì liệu có chạy không nổi không?" Triệu Gia Câu nói với phóng viên, lúc đó toàn thân anh tràn đầy nhiệt huyết, luôn sôi sục, kể cả lên đến đỉnh núi cũng không thấy lạnh, "sự tập trung của tôi dồn hết vào con đường này, chẳng hạn còn bao nhiêu km nữa đến trạm tiếp tế tiếp theo, tiếp đó là lên dốc hay xuống dốc".
Trên đường chạy khắc nghiệt, đối đầu sát sao với các tay chạy châu Âu thi đấu trên sân nhà, Triệu Gia Câu cho rằng mình không có năng khiếu tốc độ đặc biệt tốt, "nếu nhất định phải nói có gì, tôi nghĩ nhiều hơn là sự bền bỉ về ý chí. Tôi luôn tin vào sức mạnh của bản thân, rồi dùng ý chí để từ từ bào mòn họ."
150 giờ là thời gian đóng cổng, còn Triệu Gia Câu chạy xong chưa tới 66 giờ. Đây đã không còn đơn giản là "chạy nhanh", mà là cuộc so tài tổng hợp giữa thể chất và tinh thần. Cũng có người nghi ngờ, cuộc đua như vậy có ý nghĩa gì? Triệu Gia Câu nói, nếu việc gì cũng xem nhẹ thì sẽ chẳng còn niềm vui. Con người phải không ngừng theo đuổi và hành động, tạo thêm nhiều khả năng cho cuộc đời mình, trao cho sinh mệnh ý nghĩa.
Năm ngoái lần đầu tham gia Tor des Géants, Triệu Gia Câu chưa chuẩn bị đầy đủ, lúc bỏ cuộc cũng từng tự trách: "Một mình trên đỉnh núi nhìn bầu trời đầy sao, nghĩ chuyện này khó quá." Nhưng quay sang nghĩ lại, "cuộc đời chính là tự giày vò bản thân, để mình mệt, mình đau, mới biết trân trọng gấp bội".
"Cuộc đua sẽ gặp đủ loại tình huống: thời tiết khắc nghiệt, cơ bắp đau nhức, buồn nôn, chóng mặt... những thứ này dồn lên người, quả thật rất đau đớn. Nhưng khi vượt qua đau đớn, vào khoảnh khắc thật sự trụ được đến cùng, sẽ thấy mình trở nên mạnh mẽ hơn." Triệu Gia Câu bình thản nói.
Ghi chép của phóng viên
Trong lòng mỗi người đều có một người khổng lồ
Thung lũng Aosta có 4 "người khổng lồ": Mont Blanc, Monte Rosa, Matterhorn và Gran Paradiso. Giải chạy địa hình vòng quanh 4 "người khổng lồ" này gọi là Tor des Géants (Hành trình của những người khổng lồ), những vận động viên hoàn thành giải cũng được gọi là người khổng lồ.
Ngày 14 tháng 9 năm 2013, tôi đã trải qua muôn vàn khó khăn, mất 143 giờ 43 phút 48 giây, trở thành người Trung Quốc đầu tiên hoàn thành Tor des Géants. 10 km cuối cùng, tôi vừa chạy vừa khóc.
Ngày 16 tháng 9 năm 2026, tôi ngồi canh trước máy tính xem trực tiếp Tor des Géants. Khi Triệu Gia Câu vô địch và phá kỷ lục với thành tích 65 giờ 55 phút 22 giây, chấm dứt lịch sử 16 năm người châu Âu độc chiếm ngôi vô địch, tôi vui đến mức nhảy cẫng lên.
13 năm, từ 143 giờ đến chưa tới 66 giờ, hai thành tích này không phải là sự so sánh năng lực trong cùng điều kiện, mà là tọa độ của hai thời đại. Trong khoảng thời gian đó, chạy địa hình Trung Quốc đi từ "phát triển tự phát" đến "phát triển có trật tự", từ vài trăm vận động viên tham gia đến 230.000 tay chạy Trung Quốc được ghi tên vào danh sách của Hiệp hội Chạy địa hình Quốc tế.
Tor des Géants là hành trình của gian nan, càng là hành trình của ước mơ. Và trong lòng mỗi người đều có một người khổng lồ.
Cập nhật lúc 2026-10-13 20:16